Talasemi Akdeniz anemisi hakkında dürüst tanıdık 10 yanlış!

Date:

Paylaş:

Kalıtsal kan hastalığı olarak tanıdık tıp dilinde ‘Talasemi’ millet arasında ‘Akdeniz anemisi’ olarak bilinen kan hastalığı hakkında içten tanıdık hatalı bilgi kirliliğini bir araya getirdik! Ağızdan ağıza dolaşan talasemi hastalığı hakkında hatalı bilgiler ara sıra hastaları hatalı çare uygulamasına neden olabiliyor. Memorial Şişli Hastanesi Kanbilim Bölümü’nden Uz. Dr. Şebnem İzmir Güner, “8 Mayıs Dünya Talasemi Günü” öncesinde talasemi ile ilgili dürüst bilinen yanlışlar konusunda önemli bilgiler verdi.

TALASEMİ HAKKINDA IÇTEN BİLİNEN 10 YANLIŞ

 Irsi bir kan hastalığı olan talasemi, Akdeniz Bölgesi’nde yoğun olarak görülmesi nedeniyle millet aralarında Akdeniz anemisi olarak anılıyor. Hem Arap kökenli kişilerde ve Balkan göçmenlerinde de sıkça rastlanan talasemi, ülkemizde takriben yüzde 2 civarında görülüyor. Günümüzde izdivaç öncesi yapılan tetkikler tamamen hasta doğabilecek bebekler evvelden saptanabiliyor ve gereken önlemler alınabiliyor. Ama buna karşın millet arasında talasemi ile ilgili kulaktan dolma bilgiler yer alıyor. 

HASTALIK VE TAŞIYICI ARASINDAKİ AYRIMA DİKKAT!

Talasemi hastalığını tanımak için ilk kez rahatsızlık ve taşıyıcılık arasındaki ayrıma dikkat edilmelidir. Talasemi hastası olanlar talasemi majör ve yalnızca taşıyıcı olanlar talasemi minör olarak adlandırılmaktadır. Talasemi majör hastası olanların bir kısmı doğum esnasında yaşamını yitirmektedir. Sağ kalanların ise ya hayat boyu kan takviyesi almaları veya tamamen iyileşmek için kemik iliği nakli olmaları gerekmektedir. Majör hastalar kemik iliği nakliyle hastalıktan iyice kurtulabilmektedir. Taşıyıcı minör hastalar ise, kan takviyesi olmadan ve kemik iliği nakline gerek kalmadan hayatlarına devam edebilmektedir.

Taşıyıcıların hayat boyu karşılaştıkları tek sorun kansızlık yaşamaları neticesinde dinç insanlara göre daha tez yorulmalarıdır. Bunun yanında evlenecekleri şahısların de taşıyıcı olması durumunda bu hastalar alışılagelmiş yolla bebek sahibi olmama konusunda uyarılmaktadır. Doğacak bebekte hastalık olma riski bulunmaktadır. bu nedenle anne ve baba adayının ikisinin ansızın taşıyıcı olduğu çiftlerde ama tüp bebek yöntemi ile çocuk sahibi olunabilmektedir.

ÇİFTLER ARASINDA TAŞIYICILIK VARSA EVLENEBİLİR!

Evlilik öncesi yapılan testlerde, her iki çiftte de talasemi minör yani taşıyıcılık görülürse bu çiftler evlenebilir fakat çocuk dünyaya getirmek için genetik danışmanlık olmak ve tüp bebek yöntemini kullanmaları konusunda uyarılmaktadır. Bu çiftlerden doğacak çocuklar; ya sağlıklı olurlar, ya taşıyıcı olurlar veya talasemi hastası olur. böylece hukuki olarak bu risk göze alınmamakta, alışılagelmiş doğuma müsade verilmemeye çalışılmaktadır.

Anne ya da babadan yalnızca birinin taşıyıcı olduğu çiftlerde ise bebek taşıyıcı veya iyice dinç doğmaktadır ki bu durumda çiftlerin tüp bebek yapmasına ve genetik danışmanlık almasına gerek kalmamaktadır. Doğacak bebeğin talasemi majör hastası olma ihtimali genetik olarak bulunmamaktadır.

KEMİK İLİĞİ NAKLİ OLMAYAN HASTALAR HEMATOLOJİK TAKİPLERİNİ İHMAL ETMEMELİ!

Çiftlere evlilik öncesi yapılan talasemi testlerinin yasal mecburiyet olmadığı eski dönemlerde, iki taşıyıcı anne babadan hasta çocuklar doğabilmekteydi. Bu bebekler ya doğumda yaşamını yitirmekte ya da kesintisiz kan takviyesi alarak yaşamlarını sürdürmekteydi. Bu hastalarda kemik iliği nakli olma şansının kalmadığı, zamanının geçtiği, yerinde vericinin bulunamadığı durumlarda haftada 1-2 sefer elde etmek kaydıyla hayat boyu dışarıdan kan takviyesi yapılmaktadır. Dolayısıyla kemik iliği nakli olamayan hastaların mutlaka hematolojik takiplerinin uyumlu olarak yapılması gerekmektedir.

Çünkü vücutları yeteri kadar kan üretemez ve sık aralıklarla yapılan kan takviyeleri hastalarda kalp, karaciğer gibi manâlı organlarda demir birikimine neden olmaktadır. böylece bu hastalara fazla demiri vücuttan atan demir şelasyon ilaçları verilmektedir.

TAŞIYICI MİNÖR HASTALARIN BESLENEMESİNE DİKKAT!

Talasemi majör ya da taşıyıcı minör olan hastalar talaseminin yanında demir eksikliği anemisine de yakalanabilmektedir. Talasemi hastalığının yanında demir eksikliği anemisi eklenmesi kansızlığın daha da artmasına neden olmaktadır. Taşıyıcı minör hastalar besin önerilerine dikkat ederek kansızlığı dengeleyebilirken talasemi majör hastalarda verilen kan takviyesinin oranı artırılmaktadır.

TALASEMİ HAKKINDA IÇTEN BİLNEN 10 YANLIŞ!

1) Hatalı: Talasemi taşıyıcısıyım ilerde lösemi olabilirim.

Doğru: Talasemi, lösemi dâhil hiçbir kanser ya da farklı bir hastalığa dönüşmez.

2) Hatalı: Talasemi taşıyıcılarının hayatı hastanelerde geçer.

Dürüst: Taşıyıcılar yılda 1-2 defa kontrole gitmektedir. Talasemi taşıyıcılarının hayatlarını hastalıklarına kadar değiştirmeleri gerekmez. Adi yaşantılarına devam edebilmektedirler. Ama talasemi majör hastaları yalnızca kemik iliği nakli olarak hastalıktan kurtulabilmektedir. Kemik iliği nakli olamayan hastalar yaşam boyu kan takviyesi alarak hematolojik takipte kalmaktadır.

3) Yanlış: Talasemi taşıyıcısıyım. Bu hastalığı taşımayan biriyle evlensem de çocuk sahibi olamam.

Doğru: Taşıyıcılar dinç insanlarla evlendiklerinde doğacak çocuklar ya en ince ayrıntısına kadar sağlıklı veya taşıyıcı olarak doğacaktır. böylece bu çiftler tüp bebek yöntemine lüzum kalmadan alışılagelmiş yolla çocuk sahibi olabilmektedir. Yalnızca iki taşıyıcı çift evlendiğinde çocuk hasta doğabilir. bu nedenle bu çiftler kalıtımsal danışmanlık almalı ve tüp bebek yöntemiyle çocuk sahibi olmalıdır.

4) Yanlış: Talasemi taşıyıcısıyım yaşam boyu beslenmeme dikkat etmeliyim.

Doğru: Taşıyıcıların yalnızca hastalığına demir eksikliği anemisi eklenmesin diye beslenme kurallarına uyarı etmeleri gerekir. Majör hastalarda ise kan takviyesi zorunludur ve beslenmeye dikkatli olmak kansızlığı gidermez.

 5) Yanlış: İki taşıyıcı evlenemez, evlense de asla çocuk sahibi olamaz.

Içten: İki taşıyıcı çift evlenebilir ve tüp bebek yöntemiyle çocuk sahibi olabilir.

6) Yanlış: Beslenmeme dikkat ederek talasemi hastalığından kurtulabilirim.

Doğru: Talasemi majör ya da talasemi taşıyıcıları beslenmelerine dikkat ederek yalnızca hastalığın yanına demir eksikliği anemisi eklenmemesini sağlayabilirler. başkaca her iki talasemi türünde de beslenmeye uyarı ederek iyileşmek muhtemel değildir.

7) Hatalı: Talasemi hastasıydım, kemik iliği nakli olup iyileştim. Ama ileride hastalığım tekrarlayabilir.

Dürüst: Kemik iliği nakli olarak iyileşen talasemi majör hastaları bir daha talasemi hastalığına yakalanmazlar.

8) Hatalı: Talasemi bütün yaşamımı kısıtlayacak, çoğu şeyden mahrum kalacağım. İstediğim mesleği seçemeyeceğim.

Içten: Talasemi majör hastaları kemik iliği nakli olup iyileştikten daha sonra, talasemi taşıyıcıları ise düzenli takipleriyle demir eksikliği anemisine yakalanmadığı sürece hayatlarında hiçbir şeyi sınırlama getirmek zorunda değildir. Yüksek efor gerektiren yarışlı sporlar haricinde spor yapabilirler ve yüksek efor gerektirmeyen tüm meslekleri seçebilirler.

9) Yanlış: Talasemi majör hastasıydım, kemik iliği nakli olarak iyileştim. Ama çay gibi anemi yaptığı bilinen yiyecek ve içecekleri tüketirsem hastalığım tekrarlar.

Içten: Yiyecek içeceklerle talasemi hastalığı tekrarlamaz ya da ilerlemez. Aynı şekilde yiyecek ve içeceklerle iyileşebilecek bir hastalık değildir.

10) Yanlış: Talasemi hastalığı bulaşıcıdır.

Içten: Talaseminin hiçbir türü bulaşıcı değildir.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

spot_img

Önerilen İçerikler

Afyonkarahisar’da bir zincir markette abes yağ kolileri raflara konuldu

Şehir merkezinde Esentepe ve Kanlıca Mahalleleri'ndeki zincir marketlerdeki yağ rafları fiyat ve mahsul yokluğundan nedeniyle vatandaşların tepkilerine neden...

Başkasının havlusunu uygulamak zararlı mı göz alerjisine neden oluyor!

Uzmanlar uyarıyor! Başkasının havlusunu sakın kullanmayın! Gözlerde enfeksiyon riskini arttıran bu durumun ciddi sonuçları olabilir. Peki başkasının havlusunu...

Beyaz çayın faydaları neler kanser hücrelerini yok ediyor!

Ülkemizde tüketimi siyah ve yeşil çay dek yaygın olmasa da beyaz dere da vücuda inanılmaz faydalar sağlıyor. en...

Osteoartrit belirtileri obezite yaş tehlikesini düşürüyor!

Insanlar aralarında 'eklem kireçlenmesi' olarak bilinen Osteoartrit rahatsızlığı her ne kadar yaşın ilerlemesiyle ortaya çıksada bu hastalığı tetikleyen 4...